CON CHUNG – CON RIÊNG

CON CHUNG – CON RIÊNG

Có một hiện tượng khá thú vị trên thị trường Việt Nam mà có lẽ nhiều người đã từng chứng kiến.

Đầu những năm 2000, xe máy Trung Quốc giá rẻ từng tạo nên một cơn sốt. Giá chỉ bằng một phần nhỏ so với xe Nhật, kiểu dáng bắt mắt, đáp ứng được giấc mơ sở hữu xe máy của rất nhiều người. Nhưng rồi sau một thời gian ngắn, chất lượng đi xuống, máy nhanh tã và chi phí sửa chữa liên tục khiến người tiêu dùng dần quay lưng để tìm về với sự bền bỉ của xe Nhật.

Thị trường điện thoại giá rẻ sau đó cũng đi theo kịch bản tương tự. Nhiều thương hiệu xuất hiện ồ ạt, quảng cáo cấu hình hấp dẫn cùng mức giá khó cưỡng. Thế nhưng, không phải cái tên nào cũng giữ được niềm tin, và sau cùng người dùng vẫn ưu tiên những thương hiệu lớn, uy tín. Ngay cả thiết bị gia dụng hay máy mát-xa cũng vậy: lúc mới mua có thể rất ưng ý vì rẻ và nhiều tính năng, nhưng qua thời gian, độ bền và chế độ hậu mãi mới là thước đo giá trị thực sự.

Tất cả những món đồ kể trên đều phục vụ cá nhân hoặc gia đình. Vì là “con riêng”, người mua luôn khắt khe theo tâm lý: “Nghèo thì nghèo cũng phải cho con đi học, làm gì thì làm cũng phải có chiếc xe, cái điện thoại đàng hoàng!”

Thế nhưng, với đồ trang bị cho tập thể – kiểu ‘con chung’ – quyết định mua đôi khi lại dễ dãi hơn nhiều: lúc thì chạy theo lời quảng cáo hấp dẫn, lúc lại dựa vào mối quen biết hay giá ban đầu, trong khi người “xuống tiền” chưa chắc biết được trục trặc, rủi ro khi vận hành.

Thị trường bộ đàm là một ví dụ điển hình. Những sản phẩm quảng cáo phóng đại vô lối như công suất cực đại, pin dung lượng khủng, chức năng đỉnh công nghệ cùng với mức giá rẻ không tưởng vẫn có đất sống. Chỉ đến khi đưa vào vận hành thực tế, sự chập chờn trong liên lạc, pin nhanh chai và việc không thể sửa chữa mới bộc lộ rõ. Một chiếc bộ đàm tốt có thể đồng hành bền bỉ nhiều năm; ngược lại, chọn nhầm hàng kém chất lượng thì khoản tiền tiết kiệm được lúc đầu lại biến thành chi phí thay mới, sửa chữa về sau.

Suy cho cùng, mua rẻ mà nhanh hỏng thì hóa ra lại đắt. Chỉ cần mỗi quyết định mua sắm cho tập thể cũng được cân nhắc kỹ lưỡng như khi mua cho chính mình, doanh nghiệp không chỉ tối ưu được chi phí dài hạn mà thị trường cũng sẽ tự khắc đào thải được những sản phẩm kém chất lượng.
Nói đến đây người viết mới nhớ câu chuyện cười 99 của Cha Hồng: Cũng vì muốn “tìm hiểu”, “thử 1 lần cho biết” mà người cha đã trở thành 100 với cục sưng trên đầu!