CÓ CÂU NÓI RẰNG: NGƯỜI KHÁC CÓ THỂ LÀM GIÀU NHỜ VÀO LÒNG THAM … CỦA BẠN!

Hiện tại trên không gian mạng, chúng ta không khó tìm thấy các sản phẩm bộ đàm “siêu trường siêu trọng” với giá “siêu tưởng” và bạn nhanh chóng nhận được các bảng chào giá với những ngôn từ như mơ. Tuy nhiên, đứng ở góc độ kỹ thuật viễn thông và tâm lý thị trường, đằng sau những thông số “trong mơ” xuất hiện nhan nhản trên các trang web hiện nay là cả một nghệ thuật thao túng nhãn mác mà người mua rất dễ vô tình bước qua vì sự dễ dãi của chính mình.

Nếu dạo một vòng quanh các trang mạng, chúng ta sẽ thấy toát lên 3 điểm chung rất phổ biến sau đây:

1. Chiêu trò thao túng nhãn mác và trò chơi con số của người bán.

Để thu hút người mua giữa một rừng sản phẩm, các trang web thường áp dụng những cách diễn giải thông số rất tinh vi:

• Mượn ký hiệu toán học để né luật: Phổ biến nhất là việc ghi công suất phát theo dạng <10W hoặc <15W. Đây là một cách dùng từ rất “tinh vi”. Về mặt kỹ thuật, nó chỉ biên độ tối đa lý thuyết, nhưng về mặt tâm lý, nó khiến người mua tự mặc định rằng máy có công suất rất mạnh. Kẻ bán hiểu rõ điều này để vừa hấp dẫn người mua, vừa có đường lui nếu bị bắt bẻ về công suất thực tế.
• Cạm bẫy từ những chiếc tem in dung lượng pin: Những con số 6.800mAh, 7.800mAh cho đến 10.000mAh được in rất đẹp trên nhãn máy. Thực tế, người dùng phổ thông không ai có sẵn thiết bị đo dòng chuyên dụng để kiểm chứng viên pin đó có thật sự đạt mức đó hay không. Con số trên tem nhãn đôi khi chỉ được sinh ra để tạo ra các “cấp độ sản phẩm” nhằm thu hút độ “trâu” của pin, làm hài lòng khách hàng.
• Khai thác tâm lý “không ai rảnh để kiểm chứng”: Những thông tin như “thời gian chờ 7 ngày” xuất hiện rất nhiều. Người bán thừa biết bộ đàm mua về là để đưa vào khai thác công việc ngay, chẳng ai rảnh rỗi bật máy lên rồi để không đó suốt một tuần chỉ để đo xem thời gian chờ có đúng như quảng cáo. Khi thông số không thể hoặc không được kiểm chứng, người bán có thể thoải mái phóng đại trên trang web của mình.

2. Sự dễ dãi đến mức khó tin của người mua hàng.

Sở dĩ những thông số phi thực tế này vẫn có đất diễn là vì sự dễ dãi của người dùng đã vô tình tạo điều kiện cho các sản phẩm bộ đàm phi thực tế phát triển:

• Dễ dãi chấp nhận sự phi lý về vật lý: Một chiếc bộ đàm cầm tay được quảng cáo rất nhẹ gọn (khoảng hơn 200gram bao gồm cả thân máy và anten) nhưng người mua vẫn tin nó mang theo viên pin 10.000mAh. Về mặt công nghệ lưu trữ năng lượng hiện tại, một khối pin dung lượng thực lớn như vậy sẽ có trọng lượng và kích thước bằng cả cục sạc dự phòng dày. Sự mất cân đối này thường bị người mua bỏ qua vì tâm lý thích số to giá rẻ.
• Dễ dãi với công suất cực khủng: một máy bộ đàm có công suất lớn không đồng nghĩa với việc đi xa, thậm chí còn bị phản tác dụng bởi các đinh luật và các nguyên lý vật lý cơ bản: + Cây anten phải dài hơn so với anten bình thường nếu không máy sẽ mau nóng do công suất không được tải hết ++ Mạch thu sẽ bị ảnh hưởng bởi công suất mạnh làm giảm độ nhạy, bắt tín hiệu kém dần.
• Dễ dãi với các cam kết vô hình: Người mua sẵn sàng giao dịch, xuống tiền trên các sản phẩm như thế với thương hiệu của các hãng nổi tiến như Motorola, Kenwood hoặc các thương hiệu mà không tìm thấy nguồn gốc sản xuất. Những lời cam kết “bảo hành 36 tháng” sẽ là điểm tựa chất lượng vững chắc cho người dùng mặc dầu đôi khi cũng muốn dùng thử qua cho biết.

3. Những sự thật kỹ thuật và hệ lụy mà người dùng cần biết

Để thiết bị hoạt động hiệu quả, an toàn và bền vững, người mua cần nhìn vào thực tế vận hành thay vì những dòng chữ mô tả trên mạng hoặc trên báo giá:

• Cự ly xuyên tầng và môi trường vật cản: Các thông số như xuyên 25 lầu hay 35 lầu bê tông cốt thép trong đô thị hoàn toàn là các con số lý tưởng trên giấy. Trong thực tế, sóng vô tuyến bị suy hao rất mạnh bởi kết cấu công trình. Đối với các tòa nhà cao tầng phức tạp, nếu không có hệ thống trạm kích sóng trung tâm (Repeater), một chiếc bộ đàm cầm tay đơn lẻ rất khó đảm bảo tín hiệu thông suốt ổn định xuyên suốt các tầng.
• Yếu tố an toàn sức khỏe và thiết bị: Các dòng máy trôi nổi giá rẻ thường cắt giảm mạch lọc nhiễu tiêu chuẩn để hạ giá thành, dẫn đến việc phát xạ ra các dải tần sóng tạp, sóng hài vượt ngưỡng. Việc sử dụng thiết bị áp sát tai và đầu liên tục trong thời gian dài với lượng bức xạ không kiểm soát là điều rất đáng lưu ý, chưa kể đến rủi ro chập cháy từ các viên pin sử dụng cell tái chế kém chất lượng.
• Quy định pháp lý về tần số: Bộ đàm là thiết bị chịu sự quản lý chuyên ngạch của Nhà nước. Việc tự ý mua và sử dụng các thiết bị cài sẵn tần số “lậu”, chưa qua kiểm định hợp quy rất dễ gây nhiễu sóng cho các hệ thống thông tin hợp pháp khác. Khi cơ quan chức năng quét tần số và phát hiện, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các án phạt hành chính rất nặng, khiến chi phí xử lý hậu quả lớn gấp nhiều lần số tiền tiết kiệm ban đầu.

Hậu quả của sự mập mờ: Người bán cố tình công bố công suất lên thật cao để đánh vào lòng tham “muốn máy mạnh” của khách hàng, nhưng lại giấu nhẹm nghĩa vụ tài chính về tần số. Nếu máy đó có công suất ảo hay thực tế trên 5W, người mua đang trả tiền oan cho một giá trị không có thật và phải trả phí, lệ phí xin giấy phép sử dụng tần số cao như 1 trạm điều hành xe taxi!

Lời kết

Khi đứng trước những sản phẩm bộ đàm được chào mời với thông số chạm trần và mức giá rẻ đến ngỡ ngàng trên mạng, Quí khách hãy dừng lại một nhịp để cân nhắc kỹ lưỡng. Đừng để những con số in trên tem mác hay các lời quảng cáo “như mơ” chi phối quyết định. Hãy là người tiêu dùng tỉnh táo, lựa chọn các nhà cung cấp uy tín, có năng lực pháp lý rõ ràng và sản phẩm có chứng nhận hợp quy để bảo vệ chính túi tiền, sức khỏe và sự an toàn cho hoạt động của doanh nghiệp mình.